Η προχθεσινή απόλαυση της ανάγνωσης του κυριακάτικου τύπου μου πρόσφερε την πληροφορία του γεγονότος  που σιωπηλά περίμενα από την αρχή του 2022 να συμβεί.

Στις αρχές Απριλίου διεξήχθη το διεθνές συνέδριο «Παγκόσμιο 1922», το οποίο διεξήχθη στο King’s College London, σε συνεργασία με το Πάντειο Πανεπιστήμιο και το University College Dublin. Πρόκειται, διαβάζω, για την πρώτη απόπειρα να εντάξουμε το ελληνοτουρκικό 1922 σε ένα ευρύτερο, παγκόσμιο, πλαίσιο. Διάβασα, ότι οι 20 ομιλητές του συνεδρίου χρησιμοποίησαν το 1922 ως επίκεντρο, με τα ενδιαφέροντά τους να καλύπτουν τα γεγονότα των Βαλκανικών Πολέμων (1912-13), τον Ά Παγκόσμιο Πόλεμο, την πανδημία ισπανικής γρίπης, την αρμένικη γενοκτονία, την κρίση προσφύγων και ορφανών, την καταστροφή της Σμύρνης, την ελληνοτουρκική υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών, την παρέμβαση της Κοινωνίας των Εθνών, την επαναχάραξη των εδαφικών συνόρων μέσω διεθνών συνθηκών. Οι ομιλητές ανέλυσαν, μεταξύ άλλων, τον ιρλανδικό επαναστατικό πόλεμο, τις καταλανικές φιλοδοξίες για ανεξαρτησία, τους επαναστατικούς απόηχους και τάσεις στην Ιταλία και στην Αργεντινή. Καλύφθηκαν θέματα πολιτικής, στρατιωτικής και διπλωματικής σημασίας και φωτίστηκαν φαινόμενα που συνδέθηκαν με το 1922 και αναδύθηκαν εκ νέου στον Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο και στον Ψυχρό Πόλεμο.

Με όλα αυτά που διάβασα, αναθάρρησα, γιατί σκέφτηκα ότι το Δουβλίνο έχει μικρότερη σχέση με την εποχή εκείνη από όση έχει το Κιλκίς, ως φιλόξενο καταφύγιο των χιλιάδων προσφύγων που ήλθαν στη δεκαετία 1914-1923. Σκέφτηκα ότι εμείς, ως τόπος μνήμης αίματος και δακρύων, έχουμε τη δυνατότητα να αποτυπώσουμε με ανάλογο τρόπο την εποχή εκείνη, με την επιστημονική αυστηρότητα του ιστορικού, και την αντοχή του πολίτη που θέλει να προσεγγίζει την επώδυνη αλήθεια που διδάσκει, και όχι τον εύηχο στρουθοκαμηλισμό που επικίνδυνα εφησυχάζει.

Διαθέτουμε Τοπική Αυτοδιοίκηση, Όμιλο Ιστορίας, Συλλόγους της προσφυγιάς και, πάνω απ’ όλους, διεθνούς φήμης πανεπιστημιακά ιδρύματα δίπλα μας.

Με ανυπομονησία περιμένω τις ημερομηνίες ενός ανάλογου συνεδρίου και έναν τόμο με εισηγήσεις και συμπεράσματα που θα υπενθυμίζουν και θα σηματοδοτούν.

Αλλά κι αν διαψευστούν οι ελπίδες μου, δεν πειράζει.

Θα ακολουθήσει το καλοκαίρι ένα δεύτερο διεθνές συνέδριο στο νησί της Σάμου, στο περιθώριο του Φεστιβάλ Τεχνών Σάμου – Ανατολικό Άκρο.

 

Χρήστος Σπίγκος